به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، به مناسبت روز خبرنگار میرزاییها نسبت به معرفیِ خبرنگارِ میدانیِ نهضت جنگل که یورش نیروهای انگلیسی به رشت را وقایع نگاری کرده، اقدام کرد.
امروز ۱۷ مرداد مصادف با روز خبرنگار است. نهضت جنگل از پیشگامان عرضه خبر و اطلاعرسانی بود و خود یک نشریه به نام جنگل داشت. اولین شماره روزنامه جنگل در ۲۰ خرداد ۱۲۹۶ منتشر گردید. این رونامه سه مدیر مسئول داشت که به ترتیب: غلامحسین کسمایی، حسین خان کسمایی و میرزا محمدی انشائی نام داشتند.
از میان این سه تن حسین خان کسمایی سابقه روزنامه نگاری از دوران مشروطه را داشت. او پس از مشروطه در تهران سکونت اختیار کرده و روزنامه وقت را در پایتخت منتشر مینمود. میرزا محمدی انشائی اما پس از نهضت جنگل در سال ۱۳۰۴ را در رشت منتشر مینمود که » حقایق «روزنامه متأسفانه هیچ آرشیوی از این روزنامه در دست نیست.
روزنامه جنگل به صورت سنگی منتشر میشد یعنی قبل از انتشار، یک شخص خوش خط، کل متن روزنامه را مینوشت و سپس از روی این نوشتهها کلیشه تهیه میشد و سپس این کلیشهها در چاپخانه چاپ میشد. از جمله افرادی که در رونویسی و کلیشهسازی روزنامه جنگل فعالیت داشتند.
نام داشتند که هر دو از چهرههای نام آشنای فرهنگی» میرزا علی حبیبی «و» اسماعیل دهقان «گیلان نیز بودند. میرزا علی حبیبی مدیر مدرسه نمره شش فومن بود که از سوی نهضت جنگل به این سمت انتخاب گردیده بود و اسماعیل دهقان نیز سردبیری چند شماره از روزنامه جنگل را بر عهده داشت.
اما چهرهای که در قصد داریم به شما معرفی کنیم در هیچ کدام از شمارههای روزنامه جنگل فعالیت خبری و یا فرهنگی نداشت اما در عین حال خبرنگار میدانی نهضت جنگل خصوصاً در جریان یورش نیروهای انگلیسی به شهر رشت بود. در همین یورش بود که میرزا محمد راد، معلم تاریخ و جغرافیای مدرسه احمدی رشت به دست سربازان گورک )اصالتاً اهل کشور نپال که در زمره سربازان انگلیسی
وارد رشت شده بودند( به طرز وجیعی به قتل رسید.
روایتی از کشیدن گوشواره از گوش دختر بچه رشتی در جریان این یورش در روزنامه جنگل، سال دوم، شماره اول، ۲۷ شوال ۱۳۳۶، ص ۳ منتشر گردیده است اما روایت خاصتری از یک فاجعه دیگر در جریان این یورش نیز منتشر گردیده که راوی آن کسی نیست جز همین خبرنگاری که قصد معرفی آن را داریم. بر طبق این روایت دو زرهپوش انگلیسی، یک نوجوان رشتی را در جوار حمام حاج آقا بزرگ رشت تیرباران کرده و به شهادت رساندند.
از وی منتشر» تاریخ جنگل « صادق مهرنوش، خبرنگار میدانی این یورش بود که بعدها کتاب گردید. وی در یکی از پاورقیهای جذابش که در تاریخ ۱۶ اسفند ماه ۱۳۳۳ خورشیدی روزنامه سایبان، چاپ رشت، منتشر کرده مینویسد:
“جمعی از مجاهدین موضوع وقایع نگاری نگارنده را به میرزا کوچک اطلاع دادند. نگارنده در نزدیکی پل بوسار که بر بالای آن مترالیوز جنگلیها بطرف جاده بوسار آتش گشوده بود در یک گودال که در پناه بلندیهای پل قرار داشت میرزا کوچک را ملاقات و چون میرزا کوچک ریش انبوه در صورت داشت ناچار دست راست میرزا کوچک را بوسیدم…”
نگارش و پژوهش: مرتضی سخایی – ۱۷ مرداد ۱۴۰۴
