به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، علی قربانی، معاون امور دهیاریهای سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور، در نشست با مدیران و فعالان روستایی استان گیلان، با ابراز خرسندی از حضور در جمع مدیران محلی و استقبال گرم آنان، اظهار داشت: استان گیلان از استانهای پرافتخار کشور در حوزه مدیریت روستایی است و ظرفیتهای کمنظیری در این حوزه دارد.
قربانی با بیان اینکه حضور در گیلان برای بنده مایه افتخار است، گفت: حضور در این استان پرکار، پرتلاش و مستعد موجب امیدواری مضاعف نسبت به آینده مدیریت روستایی کشور میشود. از حسن توجه مسئولان استانی و مدیریت روستایی در برگزاری این نشست تخصصی صمیمانه تشکر میکنم.
وی با بیان اینکه از آغاز سفرهای استانی تاکنون به ۲۲ استان سفر کردهام، گفت: در این بازدیدها تجربیات ارزشمندی از بخشداران، دهیاران و مدیران محلی سراسر کشور کسب شده که در سیاستگذاریها بسیار راهگشاست.
مدیریت روستایی ایران نیازمند بازنگری بنیادین است
معاون دهیاریهای کشور با اشاره به تاریخچه شکلگیری مدیریت روستایی در کشور گفت: از سال ۱۳۴۷ مدیریت کلان روستایی در قالب وزارت کشور شکل گرفت و پس از انقلاب نیز با تأسیس جهاد سازندگی، مسیر توسعه عمران روستایی ادامه یافت، اما امروزه دیگر نمیتوان با همان نگاه سنتی این مسیر را ادامه داد.
وی افزود: دهیاریها نیازمند بازمهندسی ساختار هستند. امروز مدیریت در حوزه روستاها تخصصی شده و بدون نهادسازی علمی و اجرای اصول مدیریت واحد، نمیتوان به اهداف کلان توسعه دست یافت. دهیاریها باید از یک نهاد صرفاً خدماتی به نهاد تخصصی برنامهریز و توسعهمحور تبدیل شوند.
نباید دهیاریها قربانی تصمیمات غیرکارشناسی شوند
قربانی با انتقاد از برخی رویکردهای غیرکارشناسی در صدور مجوزها، افزود: نباید تصمیمات احساسی و سیاسی بر روند تخصصی مدیریت روستایی حاکم شود. شورای اسلامی روستاها و دهیاران باید با تکیه بر تخصص و تجربه، مجری سیاستهای توسعهای باشند نه ابزار سیاسیکاری.
وی با اشاره به نمونههایی از ضعف در ساختار اداری گفت: گاهی دیده میشود ساختارهای موازی بدون هماهنگی شکل میگیرند یا نیروهای غیراستاندارد و غیرمتخصص به سیستم دهیاری تزریق میشوند. این روند باید اصلاح شود.
طرح ساماندهی دهیاریها در سطح ملی در حال بررسی است
معاون سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور از تدوین طرحی برای اصلاحات ساختاری در حوزه دهیاریها خبر داد و گفت: این طرح که با محوریت وزارت کشور در حال بررسی است، به دنبال ایجاد وحدت رویه، استانداردسازی ساختارها، بازتعریف جایگاه قانونی و تقویت اختیارات مدیریتی دهیاریهاست.
وی افزود: نباید دهیار تنها یک مدیر اجرایی محدود تلقی شود، بلکه باید به عنوان حلقه اتصال بین دولت، مردم و سرمایهگذاران عمل کند. نقش دهیاریها در استفاده از ظرفیت خیرین، نهادهای توسعهگرا و بخش خصوصی باید تقویت شود.
نسبت هزینه به اثربخشی باید بازنگری شود
قربانی با اشاره به ناکارآمدی برخی رویههای هزینهبر گفت: گاهی اوقات مشاهده میشود هزینههای کلانی در قالب طرحهایی انجام میشود که در عمل اثربخشی حداقلی دارند. دهیاریها باید بتوانند طرحهای خود را بر مبنای مطالعات دقیق و نیازسنجی منطقهای تعریف و اجرا کنند.
وی افزود: پرداخت وام، تامین ماشینآلات، پاداش عملکرد و حمایتهای مالی باید مبتنی بر عملکرد، برنامهمحوری و مدیریت علمی باشد، نه صرفاً براساس فشارهای موضعی و سیاسی.
قربانی با بیان اینکه آموزش نیروی انسانی رکن اصلی تحول در مدیریت روستایی است، گفت: یکی از اهداف بنده از حضور در استان گیلان، آغاز فرآیند پایلوت اصلاح نظام آموزش دهیاران در این استان است. آموزشهای تخصصی و مهارتی باید از مرحله تئوری عبور کرده و به مهارتهای کاربردی در مدیریت پروژه، تامین منابع و مشارکت اجتماعی تبدیل شود.
وی ادامه داد: دهیاران و مدیران محلی باید از ابتدا تا انتهای پروژه را بشناسند، قدرت برنامهریزی و اقناع اجتماعی داشته باشند و بتوانند نظام مدیریت محلی را در میدان عمل اجرا کنند.
حسینی: جمعیت روستایی استان گیلان بیش از ۳۰ درصد است
یلدا حسینی، مدیر کل دفتر امور روستایی و شوراهای استانداری گیلان، در نشست تخصصی با معاون امور دهیاریهای سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور، با اشاره به گستره جامعه هدف در حوزه مدیریت روستایی اظهار داشت: در حال حاضر حدود ۷ هزار نفر عضو شوراهای اسلامی روستا در گیلان فعالیت دارند و ۲۵۵ دهیاری احیا شده فعال در سطح استان داریم که در مجموع با دهیاران و کارکنان شوراها، با جمعیتی نزدیک به ۹ هزار نفر نیروی انسانی در حوزه مدیریت روستایی استان مواجه هستیم.
وی با تأکید بر اهمیت روستا در ترکیب جمعیتی و نقش آن در توسعه پایدار استان گفت: بیش از ۳۰ درصد جمعیت استان گیلان را جمعیت روستایی تشکیل میدهد و این جامعه بزرگ نیازمند توجه خاص در سیاستگذاری، حمایت اجرایی و تأمین زیرساختهای مورد نیاز است.
حسینی با اشاره به وظایف متعدد دهیاریها گفت: امروز دهیاریها نزدیک به ۵۰ وظیفه متنوع در حوزههای عمرانی، خدماتی، اجتماعی، فرهنگی و امنیتی را بر عهده دارند، در حالی که تنها در روستاهای مرکز دهستان ممکن است نیروی کمکی در اختیار داشته باشند و در سایر نقاط، همه مسئولیتها بر عهده یک دهیار است.
مسئولیتهای قانونی باید با اختیارات همراه باشد
مدیرکل دفتر امور روستایی استانداری گیلان افزود: از دولت محترم انتظار داریم در کنار واگذاری تکالیف متعدد به دهیاریها، اختیارات قانونی لازم نیز به آنها اعطا شود. در حال حاضر بسیاری از دهیاران با مسائلی مواجهاند که بدون داشتن ابزار و اختیار لازم، امکان حل آنها را ندارند.
وی ادامه داد: مشکلات مربوط به روندهای اداری، قوانین پیچیده، حذف اضافهکار و محدودیت بیمه دهیاران پارهوقت از جمله چالشهایی است که دهیاران در سالهای اخیر با آن مواجه بودهاند. متأسفانه در برخی موارد، جایگاه قانونی دهیاران و شوراها نادیده گرفته میشود.
دهیاری باید بهعنوان نهاد عمومی غیردولتی به رسمیت شناخته شود
حسینی با بیان اینکه دهیاریها به عنوان نهاد عمومی غیردولتی، نقش کلیدی در توسعه روستاها دارند، گفت: نخستین گام در توسعه روستایی، به رسمیت شناختن نهاد دهیاری از سوی نهادهای حاکمیتی و حتی خود مدیران روستایی است. تا زمانی که شأن دهیاری از سوی سیستم مدیریتی کشور بهدرستی تبیین نشود، نمیتوان انتظار عملکرد حداکثری داشت.
وی افزود: بارها به همکاران خود تأکید کردهام که این شأن و جایگاه، در کنار ساختار مناسب، میتواند به تثبیت نقش دهیاران در تصمیمگیریهای منطقهای و ملی کمک کند.
جمعیت شناور گیلان، فشار مضاعف بر دهیاریها وارد کرده است
سرپرست دفتر امور روستایی استانداری گیلان با اشاره به جمعیت شناور و مسافرپذیر بودن استان گفت: در ایام مختلف سال بهویژه تابستان، جمعیت مهمانان و مسافران بهشدت افزایش مییابد و زیرساختهای روستایی پاسخگوی این حجم از تقاضا نیست. در چنین شرایطی باید برنامهریزی ویژهای برای افزایش تابآوری خدمات روستایی انجام شود.
وی خاطرنشان کرد: در همین راستا، سعی کردهایم توانمندسازی داخلی در دهستانها و مشارکت مردم در حل مشکلات را در دستور کار قرار دهیم تا بار کمتری بر دوش سیستم دولتی بیفتد. به عنوان نمونه، در حوزه مدیریت پسماند روستایی برنامهریزیهایی صورت گرفته است.
درخواست افزایش سقف اعتبارات برای پروژههای روستایی گیلان
حسینی با اشاره به محدود بودن اعتبارات تخصیصی گفت: سقف اعتبارات اعلامی برای پروژههای عمرانی در روستاها بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان است که این رقم برای شرایط خاص استانهایی مانند گیلان، کفایت نمیکند. انتظار داریم برای پروژههای ویژهای مانند احداث ایستگاههای پسماند، تجهیزات خدماتی و مدیریت بحران، این سقف افزایش یابد.
وی همچنین از اضافه شدن ۶۰ نیروی جدید به مجموعه مدیریت روستایی در سال جاری خبر داد و گفت: آزمون مربوطه انجام شده و این نیروها بهزودی وارد چرخه کار خواهند شد.
سرپرست دفتر امور روستایی گیلان در پایان با اشاره به لزوم هماهنگی بین دستگاهها در ارائه خدمات گفت: همکاری اجرایی میان دستگاهها در روستا هنوز بهصورت ساختاری و اداری تعریف نشده است و این امر موجب موازیکاری، اتلاف منابع و کاهش بهرهوری میشود.
وی تأکید کرد: در حال حرکت به سمت استفاده از سامانههای اطلاعاتی مشترک و پایگاههای داده مدیریتی هستیم تا بتوانیم با بهرهگیری از فناوری، روند تصمیمسازی و اجرای پروژهها را در روستاها بهینهسازی کنیم.
